Kernboodschap in één oogopslag
Dit is de bestuurlijke samenvatting voor de raad. Klik bovenin of met de knoppen onderaan door naar de verdiepende pagina’s.
Niet elk voordeel is vrije ruimte.
Het gemeentefonds groeit per saldo in 2026–2028 en daalt door de meicirculaire in 2029–2030. Een belangrijk deel van de mutaties is budgetneutraal: middelen komen mee met taken of verdwijnen omdat taken wijzigen. Voor het financiële perspectief is daarom vooral het accres, de nieuwe jaarschijf 2030 en de loon- en prijscompensatie bepalend.
Zorgpunt
De loon- en prijscompensatie groeit in de praktijk harder dan waar wij voor worden gecompenseerd in het gemeentefonds.
Wat betekent dit bestuurlijk?
- Een stijging van het gemeentefonds betekent niet automatisch meer vrije bestedingsruimte.
- Budgetneutrale mutaties lopen mee met taken, zoals CDOKE en de Wmo-verwerking.
- Voor de echte ruimte zijn vooral accres, 2030 en loon-/prijsontwikkeling relevant.
Belangrijkste onzekerheden
Er bestaan daarnaast aanzienlijke onzekerheden rondom de huishoudelijke hulp (al wel verwerkt in het gemeentefonds), de herverdeling van het gemeentefonds en de jeugdzorg. Deze onderwerpen vergen nadere uitwerking van het Rijk met onzekere gevolgen voor ons.
Hoe groot is het gemeentefonds per jaar?
Totaal verwachte inkomsten uit het gemeentefonds na verwerking van decembercirculaire, nieuwe jaarschijf 2030 en meicirculaire. Klik op een kolom voor de opbouw.
Wat doet de meicirculaire zelf?
Het bruto effect is positief tot en met 2028 en negatief in 2029 en 2030. Klik op een jaar om accres en budgetneutrale mutaties uit elkaar te trekken.
Taakmutaties, CDOKE en Wmo hangen samen met taken en/of een bestuurlijke afspraak om ze budgetneutraal te verwerken. Daardoor geeft het bruto effect van de meicirculaire niet één-op-één de ruimte in het perspectief weer.
Voor 2029 en 2030 veroorzaakt de Wmo-mutatie van circa € 1,2 miljoen een groot negatief effect in het gemeentefonds, maar deze moet budgetneutraal worden opgenomen.
Wat blijft er over voor het meerjarenperspectief?
Hier worden de effecten die het perspectief raken afgezet tegen loon- en prijscompensatie. De uitkomst blijft in alle jaren positief, maar juist hier zit ook de spanning.
Belangrijk aandachtspunt
Er zijn zorgen over de loon- en prijscompensatie. Deze groeit in de praktijk harder dan waar wij voor worden gecompenseerd in het gemeentefonds.
Waarom relevant voor de raad?
De meicirculaire lijkt in eerste instantie gunstig, maar het uiteindelijke effect op de financiële ruimte wordt gedrukt door stijgende lasten. De grafiek hieronder laat zien wat per jaar overblijft.
Welke onzekerheden moet de raad onthouden?
De bedragen zijn een actuele stand, geen eindbeeld. De onderstaande onderwerpen vergen nog nadere uitwerking van het Rijk met onzekere gevolgen voor Borne.
Compensatie blijft achter
De werkelijke loon- en prijsontwikkeling groeit harder dan waar wij via het gemeentefonds voor worden gecompenseerd, met name in het sociaal domein.
Al verwerkt, maar nog onduidelijk
De voorgenomen wijziging rond huishoudelijke hulp is al verwerkt in het gemeentefonds, maar de landelijke uitwerking en het vangnet zijn nog onzeker.
Onderzoek loopt door
De herverdeling is nog niet uitgekristalliseerd. Vervolgonderzoek van het Rijk kan later alsnog financiële effecten hebben voor onze gemeente.
Toekomstige effecten onbekend
De financiële uitwerking van de hervormingsagenda jeugd en verwachte besparingen is nog onzeker en kan gevolgen hebben voor ons perspectief.
Bestuurlijke duiding
Er bestaan aanzienlijke onzekerheden rondom de huishoudelijke hulp, de herverdeling van het gemeentefonds en de jeugdzorg. Deze onderwerpen vergen nadere uitwerking van het Rijk met onzekere gevolgen voor ons. Daarom is het verstandig om de positieve uitkomsten uit deze visual met bestuurlijke voorzichtigheid te lezen.
Taakmutaties en totaaloverzicht
Hier staan de taakmutaties per jaar en alle budgetten over 2026–2030 in één overzicht.
Welke taakmutaties zitten erin?
De taakmutaties tellen op tot € 80k in 2026, € 27k in 2027 en € 6k per jaar vanaf 2028. Klik op een regel voor toelichting.
Alle budgetten in één overzicht
Volledige financiële samenvatting voor 2026–2030. Bedragen in € 1.000.
| Onderdeel | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
| Actuele begroting gemeentefonds | 51.913 | 52.514 | 52.694 | 54.115 | 54.115 |
| Decembercirculaire | 42 | – | – | – | – |
| Nieuwe jaarschijf 2030 | – | – | – | – | 1.943 |
| Effect meicirculaire | 81 | 1.674 | 720 | −529 | −337 |
| Totaal gemeentefonds | 52.036 | 54.188 | 53.414 | 53.586 | 55.721 |
| Effecten meicirculaire (bruto) | |||||
| Accres | 1 | 869 | 714 | 648 | 870 |
| Taakmutaties | 80 | 27 | 6 | 6 | 6 |
| CDOKE | – | 778 | – | – | – |
| Wmo | – | – | – | −1.183 | −1.213 |
| Totaal effect meicirculaire | 81 | 1.674 | 720 | −529 | −337 |
| Effect op meerjarenperspectief | |||||
| Nieuwe jaarschijf 2030 | – | – | – | – | 1.943 |
| Accres | 1 | 869 | 714 | 648 | 870 |
| Prijscompensatie lasten | – | −413 | −742 | −1.092 | −2.181 |
| Prijscompensatie baten | – | 361 | 572 | 857 | 1.146 |
| Looncompensatie | – | −221 | −281 | −281 | −867 |
| Overige effecten | 0 | −273 | −451 | −516 | −1.902 |
| Totaal effect perspectief | 1 | 596 | 263 | 132 | 911 |